خرید طلا، برای پس انداز یا استفاده شخصی، همواره با ریسک هایی روبرو بوده است به طوری که درخشش و ارزش ذاتی فلز گرانبهای طلا، آن را به هدف جذابی برای افراد متقلب تبدیل کرده است. امروزه فلزاتی مانند مس، برنج، یا حتی تنگستن، با آبکاریهای بسیار دقیق، شباهت فریبندهای به طلای واقعی پیدا میکنند. در این شرایط آگاهی از روشهای تشخیص طلای اصل از بدل، امری ضروری است.
اهمیت تشخیص طلای اصل از تقلبی پیش از خرید نهایی، از نظر اقتصادی و جلوگیری از هدر رفتن سرمایه، بسیار مهم است. طلای تقلبی یا آبکاریشده، اگرچه در ابتدا در ظاهر شبیه طلای واقعی باشد، به مرور زمان و با قرار گرفتن در معرض رطوبت و هوا، رنگ و جلای خود را از دست میدهد و ماهیت واقعی خود را نشان میدهد، در حالی که طلای واقعی درخشندگی و ارزش خود را برای مدتهای طولانی حفظ میکند.
در این مقاله، ابتدا با مفاهیم طلای شاخص یا طلای شاهد آشنا میشویم و سپس ۱۰ روش کاربردی و عملی برای تشخیص طلای اصل از تقلبی معرفی میکنیم.
طلای شاخص یا طلای شاهد چیست؟
برای خرید آگاهانه طلا، آشنایی با مفاهیمی مانند طلای شاخص یا طلای شاهد ضروری است. طلای شاخص به نمونههای استاندارد طلا گفته میشود که عیار و اصالت آنها توسط مراجع رسمی تأیید شده است. این نمونهها توسط اتحادیهها و نهادهای ذیصلاح برای تعیین قیمت پایه طلا و راستیآزمایی سایر مصنوعات استفاده میشوند.
به عبارت دیگر از طلای شاخص یا شاهد به عنوان معیار سنجش و مقایسه استفاده میشود تا از تطابق عیار و کیفیت طلای مورد معامله با استانداردها اطمینان حاصل شود. این نوع طلا معمولاً بهعنوان مرجع به ویژه در بازار سکه و طلا 18 عیار استفاده میشود. شناخت این مفاهیم به شما کمک میکند تا در خرید و فروشهای بزرگ یا بررسی اصالت یک قطعه طلا، دید دقیقتری نسبت به ارزشگذاری و کیفیت داشته باشید..
10 روش تشخیص طلای اصل از تقلبی
برای داشتن خریدی مطمئن و جلوگیری از پشیمانی، لازم است روشهای تشخیص طلای اصل از بدل را بشناسید. این روشها شامل بررسیهای ساده چشمی، ابزارهای خانگی و نکات حرفهای و حتی آزمایشهای دقیقتر شیمیایی هستند. در ادامه، ۱۰ راهکار عملی و کاربردی برای تشخیص طلای واقعی از نمونههای تقلبی معرفی میکنیم تا بتوانید با اطمینان بیشتری، طلای واقعی را از نمونههای تقلبی جدا کنید.
1-بررسی چشمی علامت و کد روی طلا
از ابتداییترین و در دسترسترین روشها، روش های تشخیص چشمی طلای از بدل هستند که یکی از آن ها بررسی علامتها و کدهای حکشده روی زیورآلات است. تقریباً همه مصنوعات طلای واقعی که مطابق استاندارد ساخته میشوند، باید دارای مهر یا کد عددی باشند که نشاندهنده عیار و تولیدکننده آن است. اعداد رایج عبارتاند از:
- ۷۵0 برای طلای ۱۸ عیار
- ۹۰۰ برای طلای ۲۱ عیار
- ۹۹۹ برای طلای ۲۴ عیار
محل حکاکی معمولاً در قسمتهایی دور از دید است، مانند پشت پلاک، داخل رکاب انگشتر یا روی قفل گردنبند. اگر قطعهای بدون شماره یا کد باشد، احتمال بدل بودن آن بالاست و باید با احتیاط برخورد شود.
همچنین برخی کدها یا علامتها، هشداردهنده هستند: مثلاً GP (Gold Plated) به معنای آبکاری طلا و GF (Gold Filled) به معنای روکش ضخیم است و نشان میدهد که طلا خالص نیست.
همچنین پیشنهاد میشود بررسی کنید: تفاوت طلای ۱۸ و ۲۴ عیار | بررسی و نحوه محاسبه
توجه داشته باشید که ممکن است در طلای قدیمی یا دست ساز، طلای بدون شماره یا طلای بدون کد وجود داشته باشد، اما در مورد طلای جدید، عدم وجود کد یک علامت سؤال بزرگ است. درنهایت باید بدانید که طلای بدون شماره داریم اما این موارد همیشه نیاز به تأیید کارشناسی دارند.
2-تشخیص چشمی و مشاهده رنگ و درخشندگی
یکی از روشهای ساده و سریع برای تشخیص طلای اصل از بدل، بررسی چشمی رنگ و ظاهر قطعه است.
- طلای واقعی رنگی گرم، طبیعی و یکنواخت دارد و در نور به شکل ملایم میدرخشد. حتی پس از مدتها استفاده، درخشندگی آن ثابت میماند و تغییر رنگ شدیدی ایجاد نمیشود.
- در مقابل، طلای بدل ممکن است بیش از حد براق یا کمدرخش باشد و لکههای سبز، سیاه یا تغییر رنگ ناگهانی نشاندهنده ترکیب با فلزات دیگر است. در کنارهها، لبهها یا نقاطی که بیشتر با پوست یا لباس در تماس هستند، به دنبال نشانههایی مانند رنگ قرمز (مس)، نقرهای (نقره یا استیل) یا سبز متمایل به سیاه (اکسیداسیون فلزات پایه) باشید که فلز زیرین را آشکار میسازد.
روش تشخیص چشمی طلا از بدل شامل مشاهده دقیق سطح طلا، پشت و کنارهها است تا یکنواختی رنگ و کیفیت آبکاری بررسی شود. حتی در آلیاژهایی که مس بیشتری دارند، مانند طلای رزگلد یا طلای کمتر از ۱۸ عیار، ممکن است کمی تغییر رنگ جزئی مشاهده شود، اما زنگزدگی کامل یا لکههای شدید نشانه قطعی بدل بودن طلا است.
3-تشخیص طلای اصل از تقلبی با خاصیت آهنربایی
این مورد یکی از سادهترین راه های تشخیص طلا اصل از بدل در منزل است که برای انواع گردنبند طلا، گوشواره و انگشتر طلا قابل آزمایش است. همانطور که در طلا شناسی میدانیم، طلای خالص و آلیاژهای رایج آن دارای خاصیت مغناطیسی نیستند.
- روش انجام: یک آهنربای قوی را به قطعه طلا نزدیک کنید.
- نتیجه: اگر قطعه به آهنربا جذب شود، به طور قطع حاوی فلزات پایه (مانند نیکل یا آهن) است و تقلبی است. اگر جذب نشود، احتمال اینکه طلا اصل باشد بالاتر میرود اما برای اطمینان بیشتر، آزمایش را با روشهای دیگر ادامه دهید، زیرا برخی فلزات بدل (مانند مس یا آلومینیوم) نیز غیر مغناطیسی هستند. این تست به خصوص برای تشخیص زنجیر طلا اصل از بدل بسیار کارآمد است.
4-تشخیص طلا اصل از تقلبی با سنگ محک یا فلومتر
یکی از معتبرترین روشها برای تشخیص طلای اصل از بدل و تعیین عیار، استفاده از سنگ محک است. این روش بیشتر توسط متخصصان و برای تشخیص طلای قدیمی یا طلای کمعیار به کار میرود و نتایج بسیار قابل اعتمادی ارائه میدهد.
نحوه انجام تست طلا با سنگ محک:
- قطعه طلا روی سطح سنگ محک کشیده میشود تا رد کوچکی از آن روی سنگ باقی بماند.
- سپس از محلولهای اسیدی استاندارد با غلظتهای مختلف (مثلاً اسید ۱۸ عیار، ۲۱ عیار و ۲۴ عیار) روی رد طلا استفاده میشود.
- اگر اسید ۱۸ عیار رد را از بین نبرد، طلا حداقل ۱۸ عیار است.
- اگر حتی اسید ۲۴ عیار واکنش نشان ندهد، خلوص طلا بسیار بالا است.
این روش برای تشخیص طلای اصل از بدل بسیار دقیق است و احتمال کمی برای آسیب به قطعات طلا دارد، بنابراین برای خریدهای حرفهای و بررسی حلقه طلا، گوشواره طلا و انگشتر طلا بدون شماره کاربرد زیادی دارد.
توجه: استفاده از سنگ محک نیاز به تجربه دارد و برای کسانی که قصد تشخیص اصالت طلا بدون سنگ محک یا تشخیص چشمی طلا اصل از بدل را دارند، توصیه نمیشود. روشهای ساده تر شامل بررسی کد مصنوعات طلا، یکنواختی رنگ و کیفیت آبکاری هستند، اما برای اطمینان از خلوص دقیق و تست طلا حرفهای، سنگ محک استاندارد بهترین گزینه است.
5-تشخیص طلای تقلبی با آمونیاک
آمونیاک یک روش خانگی ساده برای تشخیص طلای اصل از بدل است و برای افرادی که میخواهند تشخیص طلا بدون سنگ محک انجام دهند مناسب است. در این روش یک گوش پاککن را به مقدار کمی آمونیاک آغشته کرده و روی یک قسمت کوچک از طلای مورد نظر بکشید. طلای واقعی هیچ تغییر رنگ یا لکهای نشان نمیدهد، اما طلای بدل یا تقلبی ممکن است سبز یا تیره شود.
توصیه: آمونیاک یک روش سریع برای تست طلا است، اما برای بررسی دقیقتر و تعیین عیار واقعی، بهتر است از ابزارهای حرفهای مانند سنگ محک یا فلومتر استفاده کنید.
6-تشخیص طلای اصل از بدل با کمک سرامیک
استفاده از سرامیک سفید یا چینی بدون لعاب یکی از روشهای خانگی و سریع برای تشخیص طلای اصل از بدل است و نیاز به هیچ ابزار تخصصی ندارد. این روش مخصوص افرادی است که میخواهند تشخیص طلا در منزل بدون سنگ محک را انجام دهند.
در این روش، قطعه طلا را به آرامی و با فشار کم روی سطح سرامیک یا چینی بدون لعاب بکشید. برای نمونه میتوانید از پشت کاشیهای سفید قدیمی یا بشقابهای چینی استفاده کنید.
- اگر رد طلایی رنگ و روشن روی سطح سرامیک باقی بماند، قطعه طلای واقعی است.
- اگر خط سیاه یا خاکستری ایجاد شود، قطعه طلای بدل یا تقلبی است.
این روش سریع، ساده و در دسترس، یکی از بهترین راه ها برای تشخیص طلای واقعی از تقلبی در منزل است و به شما امکان میدهد قبل از هر اقدام خرید، از اصالت طلا اطمینان حاصل کنید.
7-تست طلای اصل از تقلبی با محلول اسید نیتریک
استفاده از محلول اسید طلا یا محلول اسید نیتریک یکی از دقیق ترین روشها برای تشخیص طلای اصل و تعیین عیار آن است. در این روش که در طلافروشی یا طلاسازی ها انجام میشود، پس از خراش دادن سطح قطعه، یک قطره از اسید نیتریک را روی آن میریزند.
- طلای واقعی: در برابر اسید مقاوم است و هیچ تغییر رنگی نشان نمیدهد.
- طلای بدل یا کمعیار: فلزات پایه (مانند مس یا نیکل) به سرعت با اسید واکنش داده و رنگی متمایز (اغلب سبز) ایجاد میکنند.
نکته: حتی برای طلاسازان حرفه ای و متخصص، رعایت نکات ایمنی در استفاده از محلول اسید بسیار مهم است به همین دلیل استفاده از دستکش و محافظ چشم الزامی است تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود.
8-تشخیص طلای اصل با وایتکس
وایتکس یا همان سفیدکننده خانگی، میتواند به شما کمک کند تا بدون نیاز به ابزار تخصصی، طلای واقعی را از طلای بدل تشخیص دهید. برای این کار، کافی است یک قطره وایتکس روی یک قسمت مخفی از قطعه طلا بریزید و چند ثانیه صبر کنید.
- اگر طلای واقعی باشد، رنگ آن ثابت میماند و هیچ لکه یا تغییر رنگی ایجاد نمیشود.
- فلزات پایه که در ساخت بدل استفاده میشوند، ممکن است با وایتکس واکنش نشان داده و اکسید شوند، که منجر به تغییر رنگ یا ایجاد لکه میشود.
این روش ساده و در دسترس در دسته راه های تشخیص طلا در منزل قرار میگیرد و مخصوص زمانی است که ابزارهای آزمایش حرفهای در اختیار ندارید و میخواهید سریع مطمئن شوید که طلای خریداری شده واقعی است.
9-بررسی وزن و سنجش اندازه و چگالی
یکی از روشهای دقیق برای تشخیص طلای اصل، بررسی چگالی و وزن نسبت به حجم قطعه است. در این روش، وزن طلا ابتدا در هوا و سپس در آب اندازهگیری میشود و تفاوت این دو وزن، نشاندهنده تراکم و سنگینی فلز است.
- طلای واقعی بسیار سنگین و متراکم است. به طور تقریبی، چگالی طلای ۲۴ عیار حدود ۱۹ گرم بر سانتیمتر مکعب است و چگالی طلای 18 عیار کمی کمتر از این مقدار است.
- اگر قطعهای نسبت به حجمش خیلی سبک باشد، یعنی چگالی آن نسبت به عدد بالا خیلی کمتر (برای مثال کمتر از 12 گرم برسانتی متر مکعب) باشد، احتمالاً تقلبی است.
این روش برای انگشتر، زنجیر، حلقه و حتی شمش طلا مناسب است و یکی از راههای قابل اعتماد برای اطمینان از طلای واقعی به شمار میرود.
10-خرید طلا از گالری معتبر
در نهایت، مطمئنترین و سادهترین راه برای جلوگیری از خرید طلای تقلبی، خرید از گالریهای معتبر است. این گالریها دارای پروانه کسب و سابقه طولانی فعالیت هستند و برای هر قطعه طلا، فاکتور رسمی ارائه میدهند که شامل وزن، عیار (مثلاً ۱۸ عیار) و کد سازنده است. شما با این روش میتوانید از اصالت طلا مطمئن شوید و تجربهای امن و بدون ریسک از خرید طلا داشته باشید.
جمع بندی
تشخیص طلای اصل از بدل پیش از خرید، از هدر رفتن سرمایه و خریدی پشیمانکننده جلوگیری میکند. طلای تقلبی ممکن است در ابتدا ظاهری جذاب و مشابه طلای واقعی داشته باشد، اما با گذر زمان، تغییر رنگ و از دست رفتن درخشندگی خود را نشان میدهد.
در این مقاله ۱۰ روش کاربردی برای تشخیص طلای اصل از تقلبی معرفی شد که شامل بررسی چشمی کد و علامت، مشاهده رنگ و درخشندگی، تست آهنربایی، استفاده از سنگ محک، آمونیاک و سرامیک، تست اسید نیتریک، بررسی وزن و چگالی و استفاده از وایتکس بود. هر کدام از این روشها به شما کمک میکنند تا در مراحل مختلف خرید، از اصالت طلا اطمینان حاصل کنید.
با این حال، هیچ روش خانگی یا آزمایشگاهی نمیتواند جایگزین خرید از فروشگاه و گالری های معتبر باشد. خرید از یک گالری معتبر مانند آشا گالری، که فاکتور رسمی، ضمانت اصالت و خدمات حرفهای ارائه میدهد، مطمئنترین راه برای داشتن تجربهای امن و مطمئن از خرید طلاست. ترکیب آگاهی، دانش و استفاده از منابع معتبر، بهترین تضمین برای انتخاب طلای واقعی و ارزشمند است.
