تمیز کردن طلا در خانه بدون آسیب به نگین و میناکاری
گاهی یک اشتباه کوچک در تمیز کردن طلا در خانه، به قیمت از دست رفتن درخشش و جلای آن تمام می شود! اگر روش درست تمیز کردن طلا را ندانید، ممکن است به جای از بین بردن آلودگی، به سطح زیورآلات، نگین یا میناکاری آن ها آسیب بزنید. ابتدا باید زیورآلات را به خوبی بشناسید: طلای ساده، انگشتر مروارید و گوشواره میناکاری شده، الزاماً با یک روش تمیز نمی شوند.
برای بسیاری از قطعات طلای ساده، آب ولرم و شوینده ملایم کافی است. در زیورآلات نگین دار و میناکاری شده، جنس سنگ، نحوه اتصال نگین و سلامت سطح تعیین می کنند که از چه روشی استفاده کنید. با رعایت همین تفاوت ها، می توان آلودگی های روزمره را بدون ساییدن سطح یا استفاده از مواد قوی برطرف کرد. در این مقاله بهترین روش های خانگی تمیز کردن زیورآلات و نگهداری از طلا را معرفی می کنیم.
بهترین روش تمیز کردن طلا در خانه چیست؟
بهترین روش، ملایم ترین روشی است که آلودگی را پاک کند و با تمام اجزای زیورآلات سازگار باشد. باقی مانده صابون، چربی پوست و محصولات آرایشی معمولاً به شوینده قوی نیاز ندارند.
تفاوت شستشو با پولیش طلا
پیش از تمیز کردن طلا در خانه، مشخص کنید که مشکل از آلودگی است یا آسیب سطحی. شستشو لایه چربی و گردوغبار را برمی دارد، اما خط وخش را حذف نمی کند و روکش فرسوده را بازسازی نخواهد کرد. پولیش طلا فرایند متفاوتی است که باید متناسب با وضعیت قطعه انجام شود.
علت کدر شدن طلا
در طلای ۱۸ عیار، علاوه بر طلا، فلزات دیگری برای افزایش استحکام وجود دارند. تغییر رنگ بعضی قطعات می تواند به واکنش این فلزات مربوط باشد؛ بااین حال، بسیاری از موارد کدری فقط حاصل تجمع آلودگی است. بنابراین، سیاه شدن طلا را نباید به تنهایی نشانه تقلبی بودن آن دانست یا برای برطرف کردن آن، سراغ مواد قوی رفت.
پیش از شستن طلا چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
قطعه را زیر نور کافی نگاه کنید. قفل، اتصالات، پایه نگین و لبه های میناکاری باید سالم باشند. اگر راهنمای مراقبت محصول را دارید، روش پیشنهادی آن را در اولویت قرار دهید.
– جنس نگین و نحوه اتصال آن
در تمیز کردن طلا در خانه، سختی سنگ تنها معیار انتخاب روش نیست. بعضی نگین ها با روغن، رزین یا مواد دیگر بهسازی شده اند و ممکن است به حرارت و حلال حساس باشند. نگین چسبی نیز با نگینی که در پایه فلزی محکم شده، شرایط متفاوتی دارد. اگر جنس سنگ یا اتصال آن مشخص نیست، قطعه را در محلول نخوابانید.
– نگین لق یا مینای آسیب دیده
حرکت نگین، خم شدن پایه یا وجود ترک و لب پریدگی روی مینا، نشانه توقف شستشو است. برس کشیدن ممکن است آسیب را بیشتر کند. نگین را فشار ندهید و برای جدا کردن آلودگی از اطراف آن، ابزار نوک تیز به کار نبرید؛ ابتدا قطعه را برای بررسی و تعمیر به متخصص بسپارید.
شستن طلای ساده با آب ولرم و مایع ظرفشویی
مراحل زیر برای طلای ساده و سالمی مناسب است که نگین، مینا، چسب یا اجزای حساسی مانند چرم و نخ ندارد. النگو، زنجیر و انگشتر ساده را می توان با رعایت همین شرایط تمیز کرد.
وسایل لازم برای شستشو
یک کاسه تمیز، آب ولرم، چند قطره مایع ظرفشویی ملایم و فاقد سفیدکننده، برس بسیار نرم و پارچه بدون پرز آماده کنید. برای تمیز کردن طلا در خانه، از برس اختصاصی و تمیز استفاده کنید؛ مسواک مصرف شده ممکن است باقی مانده خمیردندان داشته باشد.
مراحل تمیز کردن طلای بدون نگین
قطعات را جداگانه بشویید تا به یکدیگر برخورد نکنند. مراحل کار به این ترتیب است.
- چند قطره مایع ظرفشویی را در کاسه آب ولرم حل کنید؛ آب نباید داغ باشد.
- طلا را چند دقیقه در محلول بگذارید تا آلودگی نرم شود. خیساندن طولانی ضرورتی ندارد.
- شیارها و اتصالات را با برس بسیار نرم و فشار کم پاک کنید. زنجیر ظریف را نکشید و گره های آن را با فشار باز نکنید.
- قطعه را در ظرف دیگری حاوی آب تمیز آبکشی کنید تا شوینده باقی نماند. این کار خطر افتادن طلا در خروجی سینک را کاهش می دهد.
- رطوبت را با پارچه نرم بگیرید و پیش از قرار دادن طلا در جعبه، اجازه دهید کاملاً خشک شود.
تمیز کردن طلای نگین دار بدون آسیب به سنگ
روش نظافت باید با حساس ترین بخش زیورآلات هماهنگ باشد. هنگام تمیز کردن طلا در خانه، نمی توان دستور شستشوی یک انگشتر الماس را برای تمام سنگ های قیمتی و تزئینی اجرا کرد.
اگر نوع سنگ، روش مراقبت آن و سلامت پایه ها مشخص است، مطابق همان دستور از محلول ملایم استفاده کنید. برای نگین هایی که برس کشیدن برایشان مجاز است، پشت سنگ را با برس بسیار نرم پاک کنید؛ چربی معمولاً در همین قسمت جمع می شود. به پایه ها فشار وارد نکنید و برای همه انگشترها زمان خیساندن یکسان تعیین نکنید.
مروارید، فیروزه، زمرد و اوپال
برای مراقبت روزمره از مروارید، پارچه بسیار نرم مناسب است. مروارید و فیروزه نباید با بخار یا دستگاه اولتراسونیک تمیز شوند. در زمردهای بهسازی شده و انواع اوپال نیز ساختار و وضعیت سنگ اهمیت دارد. روش مناسب را از فروشنده معتبر یا گوهرشناس بپرسید.
نگین چسبی یا ناشناخته
قطعه دارای نگین چسبی را غوطه ور نکنید. اگر جنس نگین اجازه دهد، پاک کردن محدود با پارچه اندکی نم دار کافی است. رطوبت اضافی را بگیرید و محل اتصال را خیس باقی نگذارید.
طلای میناکاری شده را چگونه تمیز کنیم؟
در تمیز کردن طلا در خانه، سطح رنگی میناکاری به توجه جداگانه نیاز دارد. مینا ممکن است ساختار شیشه ای یا رزینی داشته باشند؛ روش مناسب یکی را نباید به دیگری تعمیم داد.
پاک کردن چربی از سطح میناکاری
ابتدا سطح را با پارچه نرم و بدون پرز، بدون فشار پاک کنید. اگر آلودگی باقی ماند و سازنده نظافت مرطوب را مجاز دانسته است، از پارچه اندکی نم دار و مقدار کمی شوینده ملایم رقیق شده کمک بگیرید. سپس باقی مانده شوینده را با پارچه نم دار تمیز بردارید و رطوبت سطح را بگیرید. روی لبه ها و محل اتصال مینا به طلا فشار وارد نکنید. لکه مقاوم را با ناخن یا ابزار فلزی نخراشید و از دستمال زبر استفاده نکنید.
آیا خیساندن طلای میناکاری مجاز است؟
بدون شناخت نوع مینا و دستور سازنده، خیساندن را روش پیش فرض قرار ندهید. همچنین از آب داغ، تغییر ناگهانی دما و حرارت مستقیم برای خشک کردن استفاده نکنید. اگر مینا ترک خورده یا بخشی از آن جدا شده است، نظافت را تا بررسی متخصص متوقف کنید.
کدام مواد برای تمیز کردن طلا مناسب نیستند؟
بعضی روش های رایج براق کردن طلا، برای نگین، روکش یا میناکاری مناسب نیستند. در تمیز کردن طلا در خانه، طبیعی بودن یک ماده یا در دسترس بودن آن، دلیل بی ضرر بودنش نیست.
– تمیز کردن طلا با خمیردندان و جوش شیرین
خمیردندان ممکن است ذرات ساینده داشته باشد و مالیدن خمیر جوش شیرین نیز سطح ظریف را بخراشد. برای پاک کردن چربی معمول، استفاده از این مواد ضرورتی ندارد. ساییدن بیشتر، جایگزین انتخاب شوینده مناسب نیست.
– تمیز کردن طلا با سرکه و آبلیمو
اسید موجود در این مواد می تواند به بعضی سنگ ها، از جمله مروارید، آسیب بزند. براق شدن ظاهری یک قطعه، ایمنی روش را برای تمام زیورآلات ثابت نمی کند. برای شستن طلای نگین دار و میناکاری، این ترکیبات را جایگزین شوینده ملایم نکنید.
– وایتکس، آمونیاک و شوینده های قوی
وایتکس می تواند به آلیاژ طلا آسیب برساند و آمونیاک برای برخی نگین ها نامناسب است. شوینده ها را با یکدیگر ترکیب نکنید. محلول شستشوی طلا نیز فقط باید برای جنس مجاز و مطابق دستور بسته بندی استفاده شود.
– آب جوش، بخار و اولتراسونیک
حرارت و تغییر دما برای بعضی سنگ ها آسیب زا بوده و لرزش اولتراسونیک ممکن است نگین را لق کند. استفاده از این تجهیزات برای قطعات حساس یا ناشناخته، به بررسی تخصصی نیاز دارد.
اگر طلا پس از شستشو همچنان کدر بود، چه کنیم؟
اگر تمیز کردن طلا در خانه درخشندگی مورد انتظار را برنگرداند، روش را با شوینده قوی تر تکرار نکنید. باقی ماندن کدری ممکن است به وضعیت سطح یا روکش مربوط باشد.
– تمیز کردن طلای سیاه شده
اگر تیرگی با شستشوی ملایم برطرف نشد، علت آن باید بررسی شود. تغییر رنگ آلیاژ، باقی مانده مواد شیمیایی و آلودگی سطحی، همیشه ظاهر کاملاً متفاوتی ندارند؛ از روی رنگ به تنهایی تصمیم نگیرید.
– براق کردن طلای سفید
در طلای سفید دارای روکش رودیوم، نمایان شدن رنگ زیرین ممکن است ناشی از فرسودگی روکش باشد. شستشو این لایه را بازسازی نمی کند. جواهرساز می تواند مشخص کند که قطعه به نظافت، پولیش یا آبکاری مجدد نیاز دارد.
چگونه طلا را تمیز و درخشان نگه داریم؟
مراقبت روزمره، تجمع آلودگی و نیاز به شستشوی مکرر را کاهش می دهد. دفعات نظافت را با میزان استفاده و حساسیت قطعه هماهنگ کنید.
– فاصله مناسب بین نظافت ها
برای همه زیورآلات برنامه ثابتی وجود ندارد. انگشتری که روزانه با کرم و پوست تماس دارد، زودتر از یک آویز مناسبتی کثیف می شود. بر اساس آلودگی قابل مشاهده تصمیم بگیرید؛ هر کاهش درخشش، به خیساندن نیاز ندارد.
– نگهداری پس از استفاده
زیورآلات را پس از جذب محصولات پوستی و استفاده از عطر بپوشید. هنگام شنا و کار با شوینده ها کنار بگذارید و برای جلوگیری از خراش، قطعات را جدا نگهداری کنید.
در نهایت، تمیز کردن طلا در خانه با شناخت جنس و وضعیت زیورآلات آغاز می شود. برای طلای ساده، شستشوی ملایم معمولاً کافی است؛ اما نگین، میناکاری و روکش به مراقبت متناسب با ساختار خود نیاز دارند. شوینده مناسب، فشار کم و خشک کردن صحیح به حفظ ظاهر قطعه کمک می کنند. اگر کدری باقی ماند یا نشانه ای از آسیب دیدید، بررسی تخصصی را جایگزین تکرار شستشو کنید.
بیشتر بخوانید
طلا میناکاری چیست؟ آشنایی با انواع، روش ساخت و نکات انتخاب
